W ramach naszego cyklu edukacyjnego, który poświęcony jest m.in. opłatom, jakie można znaleźć na rachunkach za prąd, opisaliśmy już opłaty przeznaczone na systemy wsparcia: mocową i przejściową, a także opłatę OZE i kogeneracyjną. Teraz pora na dwie kolejne: opłatę sieciową stałą i zmienną. Ponosimy je bezpośrednio za dystrybucję (czyli dostawę) energii elektrycznej.
Nazwy tych opłat pochodzą od klasyfikacji kosztów działalności przedsiębiorstw. Koszty stałe to wydatki, które są ponoszone niezależnie skali działalności, w odróżnieniu od kosztów zmiennych, które bezpośrednio od tej skali zależą. Stawki opłaty sieciowej stałej i zmiennej zatwierdzane są przez Prezesa URE w taryfach dystrybucyjnych na podstawie uzasadnionych kosztów przedsiębiorstw, zajmujących się dostawą energii.
OPŁATA SIECIOWA STAŁA
Na co przeznaczana jest opłata sieciowa stała?
Opłata sieciowa stała pokrywa część kosztów dystrybucji niezależnych bezpośrednio od naszego zużycia energii elektrycznej, czyli ilości energii elektrycznej, którą musi dostarczyć dystrybutor. Do kosztów stałych operatora systemu dystrybucyjnego należą na przykład wydatki na utrzymanie, rozbudowę i modernizację sieci.
Kto i w jaki sposób ustala stawki opłaty sieciowej stałej?
Stawkę opłaty sieciowej stałej ustala przedsiębiorstwo zajmujące się dostawą energii elektrycznej i przedstawia ją w ramach taryf dystrybucyjnych do zatwierdzenia Prezesowi URE, wraz z kalkulacją wysokości stawki oraz prezentacją kosztów, które uzasadniają to wyliczenie. Jeżeli Prezes URE uzna przedstawione koszty uwzględnione w kalkulacji tej stawki za nieuzasadnione, wzywa przedsiębiorstwo do skorygowania (obniżenia) stawki.
Każdy dystrybutor ponosi odmienne koszty działalności – dlatego wysokość stawki opłaty sieciowej stałej różni się na terenie kraju i zależy od tego, do sieci którego dystrybutora jesteśmy przyłączeni. Więcej o największych operatorach systemów dystrybucyjnych działających na terenie Polski można przeczytać w jednym z poprzednich odcinków naszego cyklu.
W jaki sposób opłata sieciowa stała jest naliczana dla odbiorców?
Każdego miesiąca płacimy opłatę sieciową stałą w takiej samej wysokości – niezależnie od tego, ile energii elektrycznej zużyliśmy.
OPŁATA SIECIOWA ZMIENNA
Na co przeznaczana jest opłata sieciowa zmienna?
Opłata sieciowa zmienna przeznaczona jest przede wszystkim na pokrycie kosztów dostawy energii elektrycznej, które wprost zależą od wielkości naszego zużycia. To głównie wydatki na zakup energii utraconej w sieci podczas jej przesyłania. Z powodu oporu, jaki stwarzają płynącemu prądowi przewody elektryczne oraz w wyniku transformacji napięcia na niższe (do którego jest dostosowana elektryczna instalacja domowa), część energii jest tracona. Im więcej energii zużywamy – tym większe są jej straty i tym więcej trzeba jej dokupić.
Ta opłata – wbrew swojej nazwie – pokrywa także koszty stałe operatora systemu dystrybucyjnego, nieujęte w stawce opłaty stałej. Powoduje to obniżenie wysokości stawki stałej i zwiększenie stawki zmiennej. Takie rozwiązanie wprowadzono ze względu na ochronę odbiorców – tak, aby ci, którzy zużywają mało energii nie byli obciążeni w znacznym stopniu wysokością stawki stałej.
Kto i w jaki sposób ustala stawki opłaty sieciowej zmiennej?
Stawkę opłaty sieciowej zmiennej – tak jak opłaty stałej – ustala przedsiębiorstwo zajmujące się dostawą energii elektrycznej i przedstawia ją w ramach taryfy dystrybucyjnej do zatwierdzenia Prezesowi URE. Jeżeli Prezes URE uzna przedstawione koszty uwzględnione w kalkulacji tej stawki za nieuzasadnione, wzywa przedsiębiorstwo do skorygowania (obniżenia) stawki.
Jej wysokość może różnić się w zależności od tego, do jakiej sieci dystrybucyjnej jesteśmy przyłączeni.
W jaki sposób opłata sieciowa zmienna jest naliczana dla odbiorców?
Opłata sieciowa zmienna naliczana jest wprost proporcjonalnie do naszego zużycia energii elektrycznej. Stawkę opłaty zmiennej mnoży się przez ilość energii, którą zużyliśmy.
Dla przypomnienia:
Tab. Rodzaje opłat dla odbiorców w gospodarstwach domowych w części rachunku dotyczącej dystrybucji – klasyfikacja w zależności od sposobu ich naliczania
Rys. Graficzna prezentacja rodzajów opłat – w zależności od sposobu ich naliczania
W ramach naszego cyklu edukacyjnego UREgulowana wiedza konsumenta polecamy również artykuły:
- „Rachunki pod kontrolą konsumenta” – najnowsze badanie opinii uczestników rynku energii
- Ogólnopolska Kampania Informacyjna Urzędu Regulacji Energetyki „Rachunki pod kontrolą konsumenta
- Jakie prawa przysługują odbiorcy energii elektrycznej? Najważniejsze informacje zebraliśmy w „Zbiorze Praw Konsumenta Energii Elektrycznej”
- Nie tylko na wakacje porady dla odbiorców energii
- Skąd się bierze prąd w gniazdku?
- Jak wybrać ofertę na prąd?
- Co trzeba wiedzieć zawierając umowę na dostarczenie i kupno prądu?
- Od 18 lat wszyscy mogą wybrać sprzedawcę energii elektrycznej. Jak to zrobić?
- Od 1 lipca 2025 r. zmieniają się zasady sprzedaży rezerwowej energii elektrycznej
- Co na naszym rachunku za prąd oznacza opłata mocowa i przejściowa?
- Opłata OZE
- Opłata kogeneracyjna
- Kompendium wiedzy dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych – dedykowana konsumentom zakładka na stronie internetowej.
Źródło: Urząd Regulacji Energetyki
