Prezes URE po raz pierwszy publikuje podsumowanie monitoringu funkcjonowania współdzielenia przyłącza dla instalacji odnawialnych źródeł energii (ang. cable pooling), które obejmuje 2024 r.
- W ub. r. wykonano 12 współdzielonych przyłączy oraz podpisano 49 umów na współdzielenie przyłącza.
- Zostało złożonych 130 wniosków o współdzielenie przyłącza oraz wydano warunki przyłączenia dla 62 instalacji cable pooling.
- W przypadku 47 wniosków o współdzielenie przyłącza wydano odmowy wydania warunków przyłączenia.
– Współdzielenie przyłącza jest potencjalnie bardzo użytecznym rozwiązaniem w kontekście systematycznego wzrostu liczby instalacji i mocy zainstalowanej odnawialnych źródeł energii, które pozwala zarówno na optymalne wykorzystanie istniejącej infrastruktury, jak i pełniejsze wykorzystanie generacji źródeł OZE. Z tego względu Prezes URE podejmuje systematyczne działania na rzecz wyjaśnienia zasad funkcjonowania tego mechanizmu. Rozwój cable poolingu w dużej mierze zależy od rozszerzenia tej formuły co najmniej o możliwość współdzielenia przyłącza przez instalację OZE oraz niezależny magazyn energii – podkreśla Prezes URE Renata Mroczek.
Otoczenie prawne dla współdzielenia przyłącza
Przepisy umożliwiające stosowanie cable poolingu obowiązują od 1 października 2023 r.[1] 2024 r. był pierwszym pełnym rokiem, w którym je stosowano. Poza tym w marcu 2024 r. Prezes URE opublikował Informację 15/2024, w której wyjaśniono wątpliwości związane z obszarem przyłączenia do sieci oraz wykorzystaniem cable poolingu.
W opublikowanym raporcie Regulatora przedstawiono aktualne otoczenie prawne dla współdzielenia przyłącza oraz wymagania związane z uzyskaniem warunków przyłączenia dla instalacji wykorzystujących ten mechanizm.
Obecnie cable pooling może być stosowany jedynie do instalacji odnawialnych źródeł energii. Ponadto w przypadku instalacji OZE przyłączanych na zasadzie współdzielenia przyłącza, tylko jedna z nich może korzystać z systemu wsparcia w postaci aukcji OZE lub systemu FIT/FIP[2].
W Raporcie omówione zostały trzy stosowane w praktyce typy cable poolingu: Jednoczesne Pierwsze Przyłączenie OZE, Kolejne Przyłączenie OZE oraz Wtórne Przyłączenie OZE. W publikacji przedstawione zostały szczegółowe dane na temat zastosowania każdej z wymienionych kategorii.
Cable pooling w 2024 r.
Do przekazania informacji na temat wykorzystania współdzielenia przyłącza w 2024 r. Prezes URE wezwała 192 operatorów sieci. Jednak informację na ten temat zastosowania tego rozwiązania przedstawił tylko operator sieci przesyłowej, Polskie Sieci Elektroenergetyczne oraz czterech operatorów sieci dystrybucyjnej: ENEA Operator, ENERGA-Operator, PGE Dystrybucja i TAURON Dystrybucja. Pozostali OSD poinformowali, że nie otrzymali wniosków o wydanie warunków przyłączenia w ramach współdzielenia przyłącza.
Liczba instalacji, złożonych wniosków, wydanych warunków przyłączenia i odmów wydania warunków dla współdzielenia przyłącza w 2024 r. (wszystkie kategorie)
Monitoring Prezesa URE wskazuje, że wytwórcy najczęściej wykorzystują współdzielenie przyłączania w sytuacji, gdy jedna z instalacji jest już przyłączona do sieci (Kolejne Przyłącze OZE), w mniejszym stopniu do jednoczesnego przyłączania dwóch instalacji na jednym przyłączeniu (Jednoczesne Pierwsze Przyłączenie) lub przyłączania kolejnej instalacji przez ten sam podmiot po uprzednim zawarciu umowy o przyłączenie pierwszej instalacji OZE (Wtórne Przyłączenie).
Łączną moc instalacji, złożonych wniosków, wydanych warunków przyłączenia i odmów wydania warunków dla współdzielenia przyłącza w 2024 r. (MW, wszystkie kategorie)
W opinii Regulatora niewielka liczba wniosków o Jednoczesne Pierwsze Przyłączenie lub Przyłączenie Wtórne spowodowana jest brakiem możliwości uzyskania wsparcia dla drugiej i kolejnej instalacji OZE przyłączonej w danym miejscu, w sytuacji, gdy pierwsza instalacja posiada już status beneficjenta jakiegokolwiek wsparcia określonego w ustawie OZE.
Wyzwania i korzyści. Cable pooling w Europie
W publikacji przedstawiono również sposób funkcjonowania współdzielenia przyłącza w Europie. Choć koncepcja cable pooling nie jest powszechnie stosowana w innych krajach kontynentu, w raporcie opisano sposób jej wykorzystania oraz rozwiązania regulacyjne stosowane w Hiszpanii, Niderlandach, Włoszech oraz Danii.
Raport przedstawia też krajowe wyzwania związane z współdzieleniem przyłącza. Jako najpoważniejsze ryzyko, z punktu widzenia operatorów sieci, wskazana została możliwość przekroczenia mocy przyłączeniowej określonej dla danego punktu przyłączenia.
Jako jedną z szans rozwoju wykorzystania cable pooling, Prezes URE wskazała natomiast rozszerzenie formuły współdzielenia przyłącza, która umożliwiłaby jej zastosowanie co najmniej przez magazyny energii. W opinii Regulatora takie rozwiązanie wpłynęłoby korzystnie na stopień wykorzystania istniejącej infrastruktury energetycznej i zarządzanie mocą przyłączeniową. Pozwoliło by również na integrację większej liczby OZE i magazynów energii oraz mogłoby poprawić profil generacji przyłączonych źródeł odnawialnych.
Pełny tekst raportu z dostępny jest na stronie internetowej Urzędu Regulacji Energetyki.
[1] Przepisy dot. tzw. cable poolingu zostały wprowadzone ustawą z 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1762).
[2] Systemów wsparcia określonych w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 t.j.).
Źródło: Urząd Regulacji Energetyki
