Polecamy » Branża węgla brunatnego w Polsce – część VI

Branża węgla brunatnego w Polsce – część VI

17 gru 2008 Możliwość komentowania Branża węgla brunatnego w Polsce – część VI została wyłączona Share 'Branża węgla brunatnego w Polsce – część VI' on Facebook Share 'Branża węgla brunatnego w Polsce – część VI' on Email Share 'Branża węgla brunatnego w Polsce – część VI' on Print Friendly

Czasza kulistaBranża węgla brunatnego, jako jedna z nielicznych w Polsce, posiada nowoczesne i wysoko wyspecjalizowane zaplecze naukowo-projektowe oraz produkcyjne w zakresie budowy maszyn i urządzeń dla eksploatacji odkrywkowej. Innowacyjne rozwiązania wdrażane systematycznie w kopalniach węgla brunatnego i elektrowniach opalanych tym paliwem, umożliwiają osiąganie coraz to wyższych efektywności pracy oraz pozwalają na zmniejszenie oddziaływania tego przemysłu na środowisko naturalne.

W artykule przedstawiono krótki przegląd dokonań oraz wskazano możliwości produkcyjne zaplecza naukowo-projektowego oraz produkcyjnego. Polska myśl techniczna w tej dziedzinie od lat cieszy się ogromnym uznaniem i renomą na świecie. Prawie we wszystkich krajach eksploatujących swoje zasoby węgla brunatnego można spotkać technologię, maszyny czy urządzenia pochodzące z Polski. Niektóre z nich stały się prawdziwym hitem eksportowym – polską specjalnością.

Polska posiada bogatą historię związaną z ośrodkami naukowymi współpracującymi z tą gałęzią przemysłu. Obecnie, do zaplecza naukowego branży węgla brunatnego należy zaliczyć między innymi: Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie, Politechnikę Wrocławską we Wrocławiu, Politechnikę Śląską w Gliwicach oraz szereg uczelni technicznych kształcących kadrę techniczną dla kopalń i wiele placówek i instytutów naukowych pracujących na rzecz branży węgla brunatnego. Do zaplecza projektowego w głównej mierze należy zaliczyć: Poltegor-projekt i Poltegor-Instytut we Wrocławiu, SKW w Zgorzelcu, Główny Instytut Górnictwa w Katowicach oraz Elektroprojekt w Warszawie.

Liderem w projektowaniu kompletnych zakładów górniczych oraz maszyn i urządzeń dla tych kopalń jest Poltegor-projekt i Poltegor-Instytut we Wrocławiu oraz SKW w Zgorzelcu. Firmy te zaprojektowały i dalej uczestniczą w rozbudowie czynnych obecnie kopalń węgla brunatnego w Polsce. Dodatkowo coraz częściej świadczą swoje usługi poza granicami naszego kraju, m.in. w Niemczech, Grecji czy w Indiach.

W zakresie wykonawstwa, budowy maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego głównym zapleczem branży są: Fugo S.A. w Koninie, Kopex-Famago S.A. w Zgorzelcu, Famak S.A. w Kluczborku, Sempertrans S.A. w Bełchatowie, Fabryka Taśm Transporterowych Stomil Wolbrom S.A. w Wolbromiu, Huta Stalowa Wola S.A. w Stalowej Woli, Maag Gear Zamech Sp. z o.o. w Elblągu, Elektrobudowa S.A. w Katowicach i wiele innych firm produkujących urządzenia, ich części i podzespoły.

O możliwościach projektowych i produkcyjnych polskiego zaplecza branży paliwowo-energetycznej opartej na węglu brunatnym może świadczyć fakt, że polscy projektanci i inżynierowie wybudowali jedną z największych w Europie kopalni odkrywkowych oraz największą na świecie elektrownię cieplną w Bełchatowie. Jak na owe czasy, uzyskanie zdolności produkcyjnej na poziomie 38 mln Mg na rok oraz budowa elektrowni o mocy 4320 MW była rozwiązaniem pionierskim.

PGE Elektrownia Bełchatów SARys. 1. PGE Elektrownia Bełchatów SA – największa elektrownia cieplna na świecie

Oprócz wyposażania kopalń w nowoczesne maszyny i urządzenia, polskie zaplecze produkcyjne jest w stanie samodzielnie wdrażać innowacyjne projekty w elektrowniach, które umożliwiają dostosowanie tych elektrowni do wymogów związanych z ograniczeniem zapylenia, SO2, czy w końcu CO2. Tutaj największe zasługi ma firma RAFAKO S.A.

Możliwości polskiej gospodarki w rozwoju i budowie branży węgla brunatnego w XXI wieku

Polska myśl techniczna w dziedzinie budowy maszyn i urządzeń dla górnictwa odkrywkowego od lat cieszy się ogromnym uznaniem i renomą na świecie. Prawie we wszystkich krajach eksploatujących swoje zasoby węgla brunatnego można spotkać technologię, maszyny, czy urządzenia pochodzące z Polski. Niektóre z nich stały się prawdziwym hitem eksportowym – polską specjalnością.

Przykładem mogą być koparki wielonaczyniowe zaprojektowane i zbudowane przez polskich inżynierów typoszeregu KWK. W kopalniach z powodzeniem pracują już od kilkudziesięciu lat koparki KWK-1400 i KWK-1500. Najnowocześniejszą obecnie koparką tego typoszeregu, jest wprowadzono do eksploatacji w 2006 roku w PGE KWB Turów S.A. – koparka do utworów trudnourabialnych KWK-910. Charakteryzuje się ona zwiększoną siłą kopania, nowoczesnymi układami sterowania, oryginalnym układem gąsienicowym i napędem koła urabiającego. Wydajność teoretyczna wynosi 4400 m3/h, a obwodowa siła kopania aż 425 kN.

Koparka KWK 910

Rys. 2. Koparka KWK 910. Najnowocześniejsza koparka wielonaczyniowa w Polsce. Projekt: SKW Zgorzelec, wykonanie: Mostostal Konin i FUGO Konin

Koparka KWK 910

Rys. 3. Koparka KWK 910. Innowacyjne rozwiązanie sprzęgła szybkoodcinającego o ekstremalnie krótkim czasie działaniaKoparka KWK 1500

Rys. 4. Koparka KWK-1500. Projekt: FAMAGO Zgorzelec, wykonanie: FAMAGO Zgorzelec

Koparka wielonaczyniowa

Rys. 5. Polska koparka wielonaczyniowa pracująca w kopalni w Indiach. Projekt: Poltegor-projekt

Polscy projektanci zaprojektowali także bardzo udany typoszereg zwałowarek taśmowych ZGOT. Zwałowarki te są konkurencyjnym produktem dla zwałowarek niemieckich – uznawanych za jedne z najlepszych na świecie. Przykładem tutaj może być zwałowarka ZGOT-15400 zbudowana dla PGE KWB „Bełchatów” S.A. Wydajność teoretyczna tej zwałowarki wynosi 15400 m3/h przy masie całkowitej tylko 3660 ton. Zwałowarka ta zdobyła szereg prestiżowych nagród i wyróżnień w kraju i zagranicą. Między innymi: I NAGRODĘ Naczelnej Organizacji Technicznej „Mistrz Techniki” w 2005 roku, czy uznanie zagranicznych czasopism technicznych z amerykańskim DESIGNUM NEWS na czele.

Zwałowarka ZGOT 15400

Rys. 6. Zwałowarka ZGOT 15400. Największa zwałowarka w Polsce. Projekt: SKW Zgorzelec, wykonanie: FAMAK Kluczbork, ZPR Bełchatów i ZRE Katowice

Zwalowarka ZGOT 15400

Rys. 7. Zwałowarka ZGOT 15400. Czasza kulista o średnicy Ø 800 mm z wykładziną z brązu w układzie podparcia zwałowarki

Innym przykładem są transportery (wozidła) do przemieszczania przenośnikowych stacji napędowych. Polska stała się znaczącym producentem, który projektuje i buduje zaawansowane pod względem technicznym transportery typoszeregu TUR, TC czy ostatnio TG. Transportery projektują firmy: Poltegor-projekt i SKW Zgorzelec, a buduje głównie FUGO Konin.

Transporter TC2000V

Rys. 8. do transportu stacji napędowych. Projekt: Poltegor-projekt, wykonanie: FUGO Konin

Wymienione koparki, zwałowarki, czy transportery zdobyły uznanie użytkowników za granicą. Świadczą o tym obecne kontrakty z kopalniami z Indii, Grecji czy Bułgarii.

Inną specjalnością opanowaną przez polskich inżynierów i uznawaną przez specjalistów zagranicznych są kompleksowe modernizacje maszyn podstawowych, a więc zarówno koparek wielonaczyniowych, jak i zwałowarek taśmowych. Głównymi biurami projektowymi w tej dziedzinie są znowu SKW Zgorzelec i Poltegor-projekt. Dotychczas zmodernizowano szereg starszych niemieckich koparek: typu SchRs 800, SRs 1200 i SchRs 1200, koparek łańcuchowych typu Rs 400, czy zwałowarek taśmowych typu A2RsB 5000 i A2RsB 8800. Dzięki przeprowadzanym procesom modernizacyjnym w wielu przypadkach stare maszyny uzyskują parametry techniczne bardzo zbliżone do nowych. Docenieniem polskiej myśli technicznej w tym zakresie może być szereg prac wykonywanych dla kopalń węgla brunatnego w Niemczech. A właśnie to państwo jest potentatem w zakresie budowy maszyn podstawowych dla górnictwa odkrywkowego.

Następną polską specjalnością jest projektowanie i budowa kompletnych przenośników taśmowych różnego przeznaczenia, nie tylko dla kopalń odkrywkowych, ale i innych branż. Przykładem mogą tu być przenośniki do nawęglania w elektrowniach. Liderem w projektowaniu wysokowydajnych przenośników jest Poltegor-projekt we Wrocławiu, a w ich budowie FUGO Konin. Polskie przenośniki pracują obecnie w licznych kopalniach w Europie i na świecie. Przenośniki taśmowe wyposażone są miedzy innymi w: stacje energetyczne produkcji firmy Elektrobudowa w Katowicach i taśmy przenośnikowe z linkami stalowymi czy tkaninowo-gumowymi produkcji SEMPERTRANS Grupa SEMPERIT z Bełchatowa, Fabryki Taśm Transporterowych Stomil Wolbrom oraz w przekładnie napędowe firmy MAAG GEAR ZAMECH z Elbląga i z FUGO Konin. Podstawowe elementy przenośnika taśmowego zdobywają bardzo duże uznanie przez eksploatatorów tych elementów na świecie. Przykładem mogą ostatnie kontrakty do kopalń niemieckich taśm przenośnikowych produkcji SEMPERTRANS Bełchatów.

Przenosniki taśmowe

Rys. 9. Układ przenośników taśmowych. Projekt: Poltegor-projekt, wykonanie: FUGO Konin

Produkcja taśm przenośnikowych

Rys. 10. Produkcja taśm przenośnikowych w SEMPERTRANS Bełchatów S.A.

Podsumowanie

Przedstawiony krótki przegląd możliwości polskiej gospodarki w rozwoju i budowie branży węgla brunatnego dowodzi, że branża ta ma bardzo duży potencjał. Wraz z kopalniami węgla brunatnego oraz elektrowniami opalanymi tym paliwem w jej skład wchodzą renomowane jednostki naukowo-badawcze, projektowe oraz szereg firm produkcyjnych. Dzięki dobrej kooperacji między tymi podmiotami, branża węgla brunatnego w Polsce staje się dzisiaj nowoczesną i prorozwojową dziedziną gospodarki. Bogate doświadczenia zdobyte podczas budowy i eksploatacji kolejnych kopalń i elektrowni w Polsce umożliwiły zbudowanie silnej pozycji na rynkach światowych w tej dziedzinie. Jesteśmy krajem, który jest producentem jednych z najlepszych maszyn i urządzeń na świecie dla technologii odkrywkowej eksploatacji i wykorzystania węgla brunatnego.

Dokonania te w pełni upoważniają do stwierdzenia, że polska nauka i przemysł jest w stanie zbudować od podstaw nowe zagłębia górniczo-energetycznego np. w Legnicy, czy Gubinie. Rozwój górnictwa i energetyki opartej na węglu brunatnym niewątpliwie przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego Polski na najbliższe kilkadziesiąt lat. Pozwoli również zapewnić utworzenie stabilnych miejsc pracy dla tysięcy pracowników pracujących w firmach górniczo-energetycznych i w wielu innych firmach działających na rzecz tej branży.

dr hab. inż. Zbigniew Kasztelewicz, prof. AGH, mgr inż. Maciej Zajączkowski – Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Akademii Górniczo-Hutniczej

Wpis został opublikowany 17 gru 2008 w następujących kategoriach: Polecamy. Możesz śledzić komentarze przez RSS. Komentowanie i korzystanie z trackbacków zabronione.

Reklama

Newsletter

Warto zobaczyć