Relacja z II Spotkania Konwersatorium Inteligentna Energetyka

O godzinie 15:00 na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej zwykle robi się spokojniej. Studenci studiów dziennych kończą zajęcia, zostają studenci studiów wieczorowych, niektórzy wykładowcy i wszyscy Ci nieliczni, których obecność po godzinie 15:00 jest absolutnie niezbędna. We wtorek 23 lutego zostało więcej osób, więcej o wszystkich tych, którzy zainteresowani są sprawami energetyki odnawialnej i którzy starają się wdrażać ją w naszym kraju. II spotkanie cyklu Konwersatorium Inteligentna Energetyka miało na celu zderzenie założeń przedstawionych miesiąc temu w ramach projektu dydaktycznego „Realizacja celów Pakietu 3×20 w moim mieście / gminie”, realizowanego przez Profesora Jana Popczyka, z działaniami, które już zostały poczynione przez władze zaproszonych miast i gmin.

Inne spojrzenie na p2p

Wstępem do spotkania był referat poświęcony procesowi rozwoju, w którym Profesor Jan Popczyk wymienił i omówił czynniki istotnie na rozwój wpływające. Są to m.in. regulacje prawne, na które wpływ ma polityka prowadzona w danym państwie, jak również w strukturach, do których ono należy. Inwestycje infrastrukturalne prowadzone w danych jednostkach administracyjnych. Nowe technologie stanowiące tzw. piątą falę innowacyjności, aktywny konsument, czyli prosument. Na rozwój wpływają również nowe przedsiębiorstwa i ich relacje z prosumentem oraz wykształcenie obywateli. Znaczenie wszystkich tych czynników w kontekście rozwoju zostało również określone w czasie, co pozwoliło rozbić okres od 2010 do 2050 na sześć przedziałów czasowych, w których prym wiedzie jeden z wymienionych wcześniej stymulatorów rozwoju.

„Im głębiej spoglądamy w przeszłość, tym więcej możemy zobaczyć w przyszłości”

Słowami Winstona Churchill’a Profesor Popczyk zwracał uwagę na istotę analiz zdarzeń minionych, gdyż dzięki nim jesteśmy w stanie wyciągnąć właściwe wnioski na przyszłość. Zatem jaka będzie przyszłość? Należy ona do prosumenta (p) i producenta (p) energii, a zamknąć ją można w popularnym określeniu p2p, które w tym przypadku mówi o wzajemnej relacji między owymi dwoma „p”.

Jak producenci zareagują na możliwość produkowania energii przez dotychczasowych odbiorców? Jak odbiorcy poczują się w roli producentów? Czas pokaże o póki co p2p staje się jednym z określeń związanych z przyszłością i rozwojem energetyki.

Miasto zrównoważonej gospodarki energetycznej

Zaczęło się od materiałów na konferencję techniczną „Rozwój ciepłownictwa w województwie katowickim” w styczniu 1977 roku. Potem były kolejne koncepcje i plany, ale ten z 1977 roku, to mój ulubiony, mówi Pan Daniel Wolny, który prezentował działania na rzecz wypełnienia celów Pakietu 3×20 w mieście Katowice.

W tej chwili opracowano już wiele dokumentów mających wspierać rozwój energetyczny miasta, ale podstawą do tych działań było zatrudnienie inspektora ds. energetyki i ochrony środowiska, którego głównym zadaniem było i jest uporządkowanie spraw związanych z zarządzaniem energią i planowaniem energetycznym.

W tej chwili Katowice są uczestnikiem dwóch europejskich programów: SEC – BENCH oraz PEPESEC. Pierwszy ma na celu dokonanie porównania europejskich gmin według przyjętych wskaźników dotyczących energii i zmiany klimatu Ziemi. Drugi natomiast zgromadzić dotąd nabyte doświadczenia i narzędzia celem ich praktycznego wykorzystania w planowaniu energetycznym.Oprócz działań, których wynikiem są dokumenty, Katowice podjęły również działania widoczne dla… internautów, a ich owocem jest portal o tematyce zarządzania energią i planowania energetycznego [www.katowice.energiaisrodowisko.pl]

Starania Katowic w zakresie poprawy efektywności energetycznej miasta są zauważalne, ale ich rezultaty muszą zostać zweryfikowane przy pomocy odpowiednich wskaźników. Pan Daniel Wolny opisywał jak powstają takie wskaźniki i jak są skonstruowane. Na dzień dzisiejszy w ich tworzeniu uczestniczy 21 miast z całej Polski. Widać zatem, że są miejsca na mapie naszego kraju, gdzie ma planowana jest zrównoważona gospodarka energetyczna i nie są to jedynie Katowice.

Więcej niż 20%

Unia Europejska formułując cele Pakietu 3×20 wyznaczyła bardzo konkretne cele, których wynikiem ma być redukcja emisji CO2. Ma ona wynieść 20% do roku 2020, a punkt odniesienia stanowi rok 2005. Realizacja celów pakietu budzi duże emocje, jedni się obawiają inni wytyczają sobie cele ambitniejsze, niż te, które postawiła Unia i mówią nie 20% redukcji emisji, ale jeszcze więcej! Jednym z takich śmiałków jest miasto Bielsko – Biała, o którego planach, na realizację unijnych postanowień, opowiadał Pan Zbigniew Michniowski. Podkreślał on ważną rolę uczestnictwa w programach unijnych, które pozwalają na działanie w zespole międzynarodowym, naukę i wymianę doświadczeń.

Droga Bielska – Białej do poprawy gospodarki energetycznej miasta rozpoczęła się w roku 1993, kiedy to miasto przystąpiło do współpracy z Energie Cités Europa. Kolejny krok, to stworzenie w roku 1997 Biura Zarządzania Energią. Dzięki wysiłkom tej jednostki miastu udało się m.in. utrzymać na tym samym poziomie ceny ciepła sieciowego od roku 2001do teraz. Modernizacji poddano system ciepłowniczy miasta, pozwoliło to na zmniejszenie ilości potrzebnego paliwa, co można zaliczyć do działań w zakresie oszczędności. Szkoda tylko, że oszczędności nie są widoczne, bo wtedy były bardziej doceniane m.in. przez osoby zajmujące się finansami miast i gmin.

Nie tylko miasta

Realizacja celów pakietu 3×20 nie odbywa się tylko i wyłącznie na szczeblu miejskim wypełnienia ekologicznych postanowień podejmują się mniejsze jednostki administracyjne takie jak gminy, a w śród nich gmina Gierałtowice. Liczy ona niecałe 11 tys. mieszkańców, ale wielkość nie stanowi problemu dla prowadzenia odpowiednich działań. Wójt Gierałtowic, Pan Joachim Bargiel, w swoim wystąpieniu podkreślał, że wypełnienie celów Pakietu 3×20 nie jest celem nadrzędnym, jest nim natomiast poprawa komfortu życia mieszkańców. Jednakże przy okazji zapewnienia komfortu życia na odpowiednim poziomie zostają również zrealizowane cele pakietu klimatycznego.

Działania gminy w tym zakresie obejmują m.in. racjonalizację wykorzystania zasobów energetycznych: wytwarzania ciepła, wytwarzania energii elektrycznej, zużycia ciepła, zużycia energii elektrycznej oraz bezpieczeństwo energetyczne gminy. U podstaw tych działań stoi plan zaopatrzenia gminy w ciepło i energię elektryczną, prąd i gaz. Plan ten jest w trakcie opracowywania, ale poprzedzony został innymi istotnymi dokumentami, które precyzowały kierunek energetycznego rozwoju gminy. W Gierałtowicach zaplanowane są cztery minicentra energetyczne, które mają zapewnić mieszkańcom bezpieczeństwo. Dodatkowo gmina jest w trakcie wyposażania nowo wybudowanej pływalni w kolektory słoneczne mające dostarczać ciepło na potrzeby obiektu. Inne podjęte w gminie działania to wymiana oświetlenia i audyt energetyczny w czterech budynkach komunalnych, które pozwoliły na zmniejszenie zużycia energii w przedziale od 7 do 15%.

Jak widać działania związane z Pakietem 3×20 nie są podejmowane jedynie na poziomie miast, mniejsze jednostki administracyjne również radzą sobie w tej tematyce bardzo dobrze.

Student też może planować

Wiele się mówi o potrzebie sporządzenia aktualizacji planów zaopatrzenia w energię elektryczną i ciepło i uwzględnienia w nich odnawialnych źródeł energii. Gdyby jeszcze sporządzić projekt aplikacji OZE tak, by dane miasto/gmina wypełniły cele pakietu klimatycznego, to było by już duże osiągnięcie. Niestety polskie jednostki administracyjne nie kwapią się do takich działań. Inicjatywę podjął zatem Profesor Jan Popczyk, który w ramach zajęć ze studentami V roku na Wydziale Elektrycznym Politechniki Ślaskiej, przeprowadził projekt „Realizacja celów Pakietu 3×20 w moim mieście / gminie”. W ramach projektu studenci przedstawiali propozycje wypełnienia celów Pakietu 3×20 w wybranych przez siebie miastach lub gminach. Zaprezentowane zostały propozycje wykorzystania konkretnych technologii i podsumowane wyniki ich wdrożenia. Prawie każda analizowana w tym projekcie miejscowość wypełniła wszystkie cele pakietu.

Oczywiście należy wziąć poprawkę na koszty, ponieważ każdą technologię i inwestycje należy postrzegać przez pryzmat opłacalności. Zatem prezentowane projekty wymagają finansowej krytyki. Niemniej są to już przemyślane i gotowe do wykorzystania.

Załączona prezentacja jest tylko podsumowaniem projektu, szczegółowe plany dla poszczególnych miast i gmin znajdują się w załącznikach do poprzednich spotkań konwersatorium.

O krok dalej

Chociaż spotkanie miało dotyczyć tylko tego, co już zostało zrobione, to na szczęście pojawił się głos, który odważył się zaproponować co dalej. Był to głos Pana Wojciecha Łukaszka z firmy Ekoenergia Kolonia Pozezdrze. Pan Łukaszek pokazał, że cele Pakietu 3×20 są ważne, ale powinien nam przyświecać jeszcze inny ważniejszy cel, mianowicie samowystarczalność energetyczna gminy, oparta na odnawialnych źródłach energii. Temu celowi poświęcony jest program „Samowystarczalność energetyczna gmin gwarancją bezpieczeństwa energetycznego kraju.”

Cele programu to m.in. stworzenie modelu lokalnych rozproszonych źródeł energii, poprawa jakości energii, przy możliwym zmniejszeniu ceny energii dla odbiorcy, wyeliminowanie z terenów gmin źródeł energii szkodliwych dla środowiska.

W tej chwili deklarację przystąpienia do programu zgłosiło 10 gmin, na których terenie będą wdrażane technologie takie jak bioelektrownie i biogazownie, turbiny wiatrowe, ogniwa fotowoltaiczne, panele słoneczne, mikroelektrownie wodne oraz inne. Program będzie koordynowany przez firmę Ekoenergia przy wsparciu merytorycznym „Rady Konsultacyjnej” programu.

Inicjatywa jest dość odważna, ale w myśl słów cytowanych przez Pana Wojciecha Łukaszka „Odważni ludzie żyją krótko, ale tchórzliwi nie żyją wcale”,może on być przełomem w myśleniu o energetyce odnawialnej.

Źródło: Klaster 3×20